Rechtsbescherming bij aanbesteden: klachtenloket, Commissie van Aanbestedingsexperts en de rechter
3 min lezen
Een ondernemer die het niet eens is met een aanbesteding, heeft meerdere routes. Hij kan klagen bij de aanbestedende dienst, de Commissie van Aanbestedingsexperts om advies vragen of naar de rechter stappen. Voor een aanbestedende dienst is het belangrijk die routes te kennen en goed in te richten. Dit artikel geeft een overzicht en bespreekt wat het wetsvoorstel over rechtsbescherming wil veranderen.
Route 1: het klachtenloket van de aanbestedende dienst
Veel aanbestedende diensten hebben een klachtenloket of klachtenmeldpunt. Een ondernemer kan daar terecht met een klacht over de aanbestedingsstukken of de procedure. Denk aan een eis die hij te zwaar vindt of een onduidelijk gunningscriterium.
Een klachtenloket werkt alleen als het onafhankelijk is van het inkoopteam dat de aanbesteding uitvoert. Leg vast:
- waar en hoe een klacht wordt ingediend;
- binnen welke termijn het loket reageert;
- wie de klacht behandelt;
- wat er gebeurt met de aanbesteding zolang de klacht loopt.
Route 2: de Commissie van Aanbestedingsexperts
De Commissie van Aanbestedingsexperts (CvAE) is een onafhankelijke commissie die adviezen geeft over klachten bij aanbesteden. Een ondernemer kan pas bij de CvAE terecht als hij de klacht eerst bij de aanbestedende dienst heeft ingediend. Het advies is niet bindend. Wel nemen veel aanbestedende diensten het over. De adviezen worden gepubliceerd en bieden zo nuttige praktijkvoorbeelden.
Route 3: de rechter
Wie een snelle beslissing wil, stapt meestal naar de civiele rechter in kort geding. Daarvoor gelden belangrijke termijnen:
- De opschortende termijn. Na de gunningsbeslissing in een Europese procedure wacht de aanbestedende dienst ten minste 20 kalenderdagen voordat hij het contract sluit. Deze termijn heet ook wel de Alcatel-termijn.
- De vervaltermijn. Veel aanbestedingsstukken bepalen dat een ondernemer binnen die 20 dagen een kort geding moet starten. Doet hij dat niet, dan kan hij later niet meer opkomen tegen de gunningsbeslissing.
- Tijdig klagen over de stukken. Bezwaren tegen de aanbestedingsstukken moet een ondernemer tijdens de procedure naar voren brengen, bijvoorbeeld via de Nota van Inlichtingen. Wie wacht tot na de gunning, verliest vaak het recht om erover te klagen.
Wordt een contract gesloten in strijd met de regels, dan kan de rechter het in bepaalde gevallen vernietigen.
Wat wil wetsvoorstel 36874 veranderen?
Op 18 december 2025 is bij de Tweede Kamer het wetsvoorstel “Wijziging van de Aanbestedingswet 2012 in verband met de versterking van de rechtsbescherming bij aanbesteden” ingediend (Kamerstuk 36874). Het voorstel is nog in behandeling en dus nog niet van kracht. De hoofdlijnen zijn:
- Verplicht klachtenloket. Elke aanbestedende dienst en elk speciale-sectorbedrijf moet een klachtenloket hebben. Dat mag samen met andere organisaties.
- Wettelijke basis voor de CvAE. De commissie krijgt een plek in de wet als tweede instantie na het klachtenloket.
- Uitgebreidere motivering. Afgewezen inschrijvers moeten meer informatie krijgen over de redenen van afwijzing, waaronder scores.
- Opschorting. Behandelt de CvAE een klacht, dan wordt de aanbestedingsprocedure in beginsel opgeschort.
Volg de behandeling in het parlement. De definitieve tekst kan nog wijzigen.
Wat kunt u als aanbestedende dienst nu al doen?
- Richt een klachtenloket in, als u dat nog niet hebt, en zorg voor onafhankelijke behandeling.
- Motiveer gunningsbeslissingen nu al met scores en een inhoudelijke toelichting per criterium.
- Neem in de leidraad de vervaltermijn en de route voor klachten duidelijk op.
- Plan in uw aanbestedingsplanning tijd in voor mogelijke klachten.
En als inschrijver?
Stel vragen en dien klachten in tijdens de procedure, niet erna. Let na de gunningsbeslissing direct op de vervaltermijn. Twintig dagen is kort als u eerst informatie wilt opvragen en advies wilt inwinnen.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Voor een concreet geschil raadpleegt u een advocaat.
Hulp nodig?
Wilt u uw klachtenregeling inrichten, een gunningsbeslissing laten meelezen of als inschrijver een afwijzing laten beoordelen? Ad Rem Consultants helpt bij de inhoudelijke analyse. Neem contact op.
